Over Sven van Beek

Sven is het kritische kanon van de groep die graag anderen aanspoort tot out of the box denken. Zijn passie ligt in duurzame woningontwikkeling en het maken van planconcepten. Zijn motto: Eén concept zegt meer dan duizend woorden.

november 2021

Dag van de Stad, Weg met de luifel!

2021-11-12T11:44:40+01:00

Dag van de stad, weg met de luifels!

 

In mijn vorige blog heb ik het gehad over de Stad van de Toekomst. Er waren die dag uiteraard meer sprekers dan Maarten van Rossem en Jan Gehl en ik wil het vandaag graag hebben over het verhaal van kunstenaar en ontwerper Michel Huisman. Het evenement Stad van de Toekomst werd dit jaar georganiseerd in de stad Heerlen in Zuid-Limburg. De meesten van jullie zullen hier direct een associatie bij hebben; mijnwerkersstad, achterstandsregio, veel leegstand, werkloosheid misschien?

Ik vind het altijd leuk als iemand je meeneemt in de geschiedenis van een stad, om te begrijpen waarom een stad er zo bijligt als het nu doet. Dat is precies wat Michel Huisman tijdens zijn ‘’last lecture’’ probeerde te doen. Hij liet onder andere afbeeldingen zien van Heerlen van voor de oorlog. Oude karakteristieke panden gelegen aan kleine gezellige straten. Na de oorlog, kwam Heerlen verder tot bloei. De mijnen begonnen steeds meer steenkool te winnen en Heerlen moest meegaan met haar tijd om economisch bij te blijven. Het hele stadscentrum werd omgegooid door de bouw van modernistische gebouwen. Oude panden verdwenen om ruimte te maken voor de auto en tot overmaat van ramp, wilden alle winkels een luifel, zodat mensen tijdens regenbuien droog konden blijven winkelen. Deze luifels zijn nog steeds veel terug te vinden in het straatbeeld en het is volgens Michel erg moeilijk om pandeigenaren te dwingen om hier iets aan te doen. Gemeenten zijn niet bij machte om pandeigenaren te dwingen om de luifels te verbouwen en pandeigenaren hebben vaak niet de financiële wil om er iets aan te doen. Michel heeft daar een ontzettend leuke oplossing voor bedacht in Heerlen. Hij is met een groep vrijwilligers begonnen met Atelier Stadsrevisie, waar men zelf op maat gemaakte façades voor winkels bouwt. Eerst wordt de onderste etage, inclusief luifel opgemeten door de vrijwilligers. Zij bouwen ergens in een atelier de hele façade van de benedenverdieping na met tweedehands materialen, maar dan in oude stijl en plaatsen vervolgens die hele benedenverdieping in het winkelpand op de plek van de lelijke modernistische luifel. Dit is een stuk goedkoper dan wanneer een professioneel bedrijf hiervoor moet worden ingehuurd. Soms zijn de kosten om het professioneel aan te pakken een ton, terwijl Michel Huisman het met zijn groep voor een paar duizend euro kan bouwen. Een ontzettend goed initiatief dus!

De dagen na de toespraak van Michel zag ik in Groningen opeens overal modernistische luifels opduiken. Vooral de Nieuwe Ebbingestraat hangt er vol mee en het geeft een heel chaotische indruk als je er langsloopt. Ik vraag me af of we in Groningen niet net zoiets kunnen doen als in Heerlen? Kunnen we hier de luifels ook herstellen en het oude karakter van de Nieuwe Ebbingestraat terugbrengen? En hoe zou dat er dan uit zien? In de onderstaande twee foto’s zijn voorbeelden te zien van modernistische puisten in de stad. Twee panden waarbij het totale onderste deel van de gevels verwoest zijn met reclame en een overkapping. Ontzettend zonde!

Als je dan vervolgens kijkt hoe het óók kan, dan geeft het een heel ander beeld. Hieronder een paar voorbeelden uit zowel de Nieuwe- als de Oude Ebbingestraat. Op deze twee plekken zien de gevels er stijlvol uit. Hoewel ik mijn twijfels heb of de gevel van het linker pand in de eerste foto wel origineel is.

Dus gemeentes; wanneer je je stad op een makkelijke manier aantrekkelijk wilt maken, dan is het verwijderen van de modernistische luifels een goede eerste stap om dit te bereiken! Wil je meer lezen over het project van Michel? Kijk dan vooral even op de website: http://www.atelierstadsrevisie.nl/asta/project

Dag van de Stad, Weg met de luifel!2021-11-12T11:44:40+01:00

Dag van de Stad, Lezingen van Jan Gehl en Maarten van Rossem

2021-11-12T11:50:54+01:00

Dag van de Stad, lezingen van Jan Gehl en Maarten van Rossem

 

Het is alweer een tijdje geleden dat ik mijn laatste blog heb geschreven, dus het werd hoog tijd om dit weer op te pakken. Afgelopen week hebben wij als Ideeënjagers online deelgenomen aan het “Dag van de Stad” evenement. Tijdens dit evenement kwamen een aantal sprekers aan het woord over de stad van de toekomst. Dit doen ze in de zogenaamde ‘’Last lectures’’, met het idee dat het de laatste kans is om nog wat te doen voor het klimaat en de steden van de toekomst. Zo waren onder andere Jan Gehl en Maarten van Rossem te gast, om te vertellen over hun visie op de stad van de toekomst.

Jan Gehl was de eerste spreker van de dag. Jan Gehl is een beroemde Deense architect en stedenbouwkundige die zich sterk maakt voor ”steden voor mensen”. Hij vertelde in zijn lezing over de oude binnensteden die zijn gemaakt op de menselijke schaal en dat er niet werd gekeken naar het design van gebouwen, maar juist naar het ontwerp van ruimtes. Wanneer je door de oude binnensteden loopt zijn het vaak de pleinen die de belangrijkste en meest populaire plek van de stad vormen. Volgens Jan Gehl is het compleet mis gegaan na de tweede wereldoorlog, toen het modernisme belangrijk werd in de stedenbouw. Steden werden niet meer ontworpen op basis van ruimtes voor de mens, maar op basis van gebouwen. In moderne steden zie je allemaal blokkendozen staan die totaal geen chemie met elkaar hebben. In Groningen vind ik zelf de ABN-AMRO aan de grote markt hier een goed (of slecht) voorbeeld van (zie onderstaande afbeelding) Bovendien moest er na de Tweede Wereldoorlog ruimte gemaakt worden voor de auto en dit heeft de totale menselijke maat de das omgedaan. Kleinschalige straten werden omgetoverd tot brede straten om zo de auto de ruimte te geven. De menselijke maat was compleet zoek!

Ook historicus Maarten van Rossem benadrukt dat de oude binnensteden veel beter ontworpen zijn. Hij noemt deze steden ‘’de gezellige steden’’. Nou is het natuurlijk interessant; hoe kunnen we die ‘’gezellige stad’’ gebruiken bij het bouwen van nieuwe wijken? Volgens Maarten moet je daar niet aan willen beginnen. ‘’De ‘suburbia’ zijn er om te wonen en hebben de ruimte voor de auto, de gezellige steden zijn oud en hebben die ruimte niet.’’ Volgens Maarten moeten die twee dingen strikt gescheiden blijven. Zelf ben ik het daar niet mee eens. In veel wijken die autovrij zijn gemaakt, zie je dat de leefbaarheid een enorme boost heeft gekregen. Mensen verblijven op straat, het is veiliger en er is meer groen. Natuurlijk is dit sterk afhankelijk van de wensen van bewoners. De ene bewoner wil het liefst een auto voor de deur, terwijl andere bewoners het liefst met de fiets naar hun werk gaan. Dit hebben wij zelf ook ervaren in ons doelgroepenonderzoek. Maatwerk is daarom vereist om een ‘’gezellige wijk’’ te kunnen creëren die past bij de doelgroep die er komt wonen.

Al met al was het een zeer geslaagd evenement. We raden iedereen aan om bij de volgende editie aanwezig te zijn!

Dag van de Stad, Lezingen van Jan Gehl en Maarten van Rossem2021-11-12T11:50:54+01:00

september 2021

Het Sven van Bekensysteem ”in het echt”

2021-09-06T12:27:45+01:00

Het Sven van Bekensysteem, maar dan in het echt!

Een aantal maanden geleden hebben jullie kunnen lezen hoe het Sven van Bekensysteem zou kunnen werken. Natuurlijk zou ik in de toekomst het systeem ook in het groot op de Luchtstroom willen laten zien, maar hoe zou dat eruit kunnen zien? In de onderstaande video is te zien hoe dit er in de toekomst uit zou kunnen zien tijdens een flinke stortbui!

Ben je nu nieuwsgierig geworden naar dit project? Kom vooral langs bij ons op de Luchtstroom. Er is namelijk ook een virtual reality versie van de video beschikbaar waarbij je op locatie het Sven van Bekensysteem kan ervaren. Zeker een aanrader!

Het Sven van Bekensysteem ”in het echt”2021-09-06T12:27:45+01:00

Regenwater zuiveren op de Luchtstroom

2021-09-06T11:48:21+01:00

Regenwater zuiveren op de Luchtstroom

Het proefmodel om regenwater op een natuurlijke manier te zuiveren is inmiddels in volle werking. Via de bamboe regengoot en de olievaten loopt het water in de boot. In de boot staan een aantal planten, waaronder lisdodde die het water zuiveren. Via een drainagebuis aan de onderzijde van de boot kan het water worden getapt uit de waterslang. Sven maakte deze week een korte video hoe het systeem er nu bij staat.

Regenwater zuiveren op de Luchtstroom2021-09-06T11:48:21+01:00

mei 2021

Het prototype

2021-05-20T11:02:29+01:00

Het prototype

Het Sven van Bekensysteem in het klein!

We staan hier bij het prototype van het Sven van Bekensysteem. Het mooie aan dit prototype is dat het vrijwel volledig bestaat uit hergebruikte materialen of natuurlijke materialen. Het kost daarom bijna niks om te bouwen!

Het water wordt eerst opgevangen in een goot van bamboe, die het water richting de regenton leidt. De regenton is gratis opgehaald van marktplaats! Wat een mooi ding hè? Vanuit de regenton wordt het water getapt en loopt het regenwater naar de doorgezaagde olievaten. Tussen de olievaten wordt een verbinding geplaatst zodat er stroming ontstaat. In een latere fase zal er een pomp geplaatst worden vanuit de boot naar de olievaten. Deze pomp zal worden aangedreven door een fiets, waardoor het recreatieve karakter van het originele Sven van Bekensysteem ook hier zichtbaar wordt. Tot slot, komt het water in de boot terecht. In de boot wordt een drainage buis aangelegd, met grind, zand en een aantal waterplanten, zoals lisdodde die het water zullen zuiveren. Het gezuiverde water kan aan de onderkant van de boot worden getapt en worden gebruikt. Overtollig water kan weer worden teruggepompt naar de olievaten!

Het prototype2021-05-20T11:02:29+01:00

Het Sven van Bekensysteem, de werking

2021-05-20T13:12:12+01:00

Het Sven van Bekensysteem

Inleiding

Steden krijgen steeds meer te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Zo is er een toename in de piekafvoer van buien, die enorme schade kan veroorzaken. In de zomer is er juist een tekort aan water. Gemeenten moeten daarom op zoek naar manieren om water vast te houden voor in drogere periodes en mogelijkheden om dit water te kunnen hergebruiken.

Een ander belangrijk thema is duurzame energie. De meeste gemeenten hebben doelen opgesteld om energieneutraal te werken over een aantal jaren, maar in de praktijk is het voor gemeenten lastig om locaties te vinden om deze energie op te wekken.

Een derde thema die de aandacht verdient is biodiversiteit; door de grootschalige verstedelijking is er minder ruimte voor insecten, zoals bijen waardoor de natuur in Nederland onder grote druk komt te staan.

Maar waar ligt de oplossing? Parken lijken een unieke oplossing te bieden. Het zijn open groene plekken binnen hoogstedelijke gebieden, waar makkelijk water kan worden opgeslagen voor de versteende stad. Daarnaast liggen er volop kansen om energie op te wekken en de biodiversiteit te versterken. Helaas leggen gemeenten vaak de focus op maar één aspect, bijvoorbeeld tijdelijke wateropslag, maar het hergebruik blijft lastig.

Het Sven van Bekensysteem is een uniek regenwatersysteem die in de toekomst kleur kan geven aan parken of nieuwe woonwijken. Het is een energieneutraal systeem waar regenwater wordt opgeslagen en wordt gefilterd op een natuurlijke manier. Daarnaast vormen de bezoekers van het park een onmisbare schakel in het watersysteem. Het watersysteem bestaat uit een aantal onderdelen: een biodiverse wadi, de waterspeelplaats, de lisdodde-akkers, de ondergrondse waterreservoirs en een inventief waterpompsysteem. Al deze onderdelen worden hier verder uitgelegd.

De biodiverse wadi

Het bekensysteem begint met de biodiverse wadi (zie figuur). De werking is simpel. Er wordt een geul gevormd waarin een aantal planten komen te staan die goed tegen een natte ondergrond kunnen en tegelijkertijd bijdragen aan het versterken van de insecten -en bijenpopulatie. Voorbeelden van planten zijn: de smeerwortel, de braam en de sleutelbloem. Wanneer het begint te regenen loopt het regenwater in de geul. Eerst doorloopt het een laag van houtsnippers, dan een grondlaag en daarna een grindlaag. Vervolgens loopt het water een drainagebuis in en wordt afgevoerd richting de beek.

De waterspeelplaats

Als je aan een beek denkt dan denk je aan stroming, maar hoe creëer je die stroming nou zonder een helling of door stroom te gebruiken? De bezoekers en kinderen in het park spelen hier een unieke rol in. Nadat het water uit de wadi verzameld is in de beek, komt het terecht bij een sluisje. Deze sluis kan worden geopend zodra er genoeg water in staat (zie afbeelding).

Er zijn hier twee unieke speelelementen neergezet om de stroming in het water te creëren. Rechts in de afbeelding is een looprad te zien. Kinderen kunnen in dit rad gaan rennen en via een touwpomp constructie wordt water opgepompt uit een ondergrondse wateropslag.  Zo wordt er nieuw water in de beek gepompt en ontstaat er stroming. Verder is er aan de linkerzijde een waterrad neergezet. Door te ”watertrappelen” op het bankje ontstaat er de nodige stroming voor de beek.

Ken je het nog? Dammetjes bouwen in een beekje? Of zandkastelen bouwen? Op dit strandje kan het allemaal (zie afbeelding rechts). De stroming door het waterrad geeft een leuk effect wat het voor kinderen extra leuk maakt om dammetjes te bouwen in de beek. Daarnaast is er op het strand een waterpomp gemaakt, waardoor kinderen hun eigen bekensysteem kunnen bouwen in het zand. Zo ontstaat er een plek waar kinderen bewust omgaan met het hergebruik van regenwater.

De lisdodde-akkers

De volgende schakel in het systeem zijn de zogenaamde lisdodde-akkers. Hier loopt het water trapsgewijs eerst door een aantal plantenfilters om vervolgens uit te komen in de lisdodde-akker. Het werkt als volgt. Het water zakt langzaam in de bodem langs de wortels van de lisdodde, eerst door een zandlaag en daarna door een grindlaag. Hierdoor wordt het water grondig gezuiverd op een natuurlijke manier. Onder de vijver worden drainagebuizen aangebracht die het gezuiverde water afvoeren naar een waterreservoir. Verder kan er geëxperimenteerd worden met andere plantensoorten om zo te vergelijken, welke planten en welke samenstelling, de beste waterkwaliteit opleveren.

De lisdoddevijver werkt als een soort gootsteen. Aan de zijkant van de vijver zijn twee buizen zichtbaar. Wanneer het waterpeil een bepaalde kritische waarde bereikt wordt overtollig water via deze buizen afgevoerd naar een waterreservoir onder het strand. Zo ontstaat er een gesloten watersysteem.

De waterfiets

Het gezuiverde water uit de lisdodde-akker komt in een ondergronds vat terecht. Hier kan het water worden opgeslagen, tot een periode van droogte. Wanneer er behoefte is aan water voor de gewassen in de kas, kan er water uit dit vat worden opgepompt. De pomp wordt aangedreven door een fiets en werkt op dezelfde manier als het looprad (zie afbeelding rechts). De achterband draait de touwpomp aan waardoor water omhoog komt. Dit water kan worden opgevangen in een gieter om zo de planten water te kunnen geven.

Het gesloten watersysteem

In de onderstaande afbeelding is een overzicht weergegeven van het gehele systeem. Het is een gesloten watersysteem die waterstromen cascadeert (in fases verdeelt). Water wordt op verschillende innovatieve manieren tijdelijk geborgen, afgevoerd en hergebruikt, zonder dat er water onnodig verloren gaat. Verder is er geen elektriciteit nodig om het te laten werken. Het is een prachtig voorbeeld hoe een park in de toekomst zou kunnen werken als een plek die populair is om te verblijven en te spelen. Tegelijkertijd dient het park om de stad droog te houden in natte periodes en kan het de stad van schoon water kan voorzien in tijden van droogte. Verder is het een systeem die goedkoop gebouwd kan worden. Er zijn geen ingewikkelde sluizen of rioleringssystemen nodig en de pompen die gebruikt worden zijn allemaal door iemand met weinig technische ervaring (zoals ik) te bouwen. Bovendien kan de lisdodde-akker ook nog geld opleveren in de toekomst, wanneer de lisdodde gebruikt gaat worden als isolatiemateriaal. Kortom, het Sven van Bekensysteem is een integrale, laagdrempelige oplossing voor het park van de toekomst.

Het Sven van Bekensysteem, de werking2021-05-20T13:12:12+01:00

februari 2021

Bomen, de kortste weg naar een koele aarde

2021-04-26T11:22:29+01:00

Bomen, de kortste weg naar een koele aarde

De laatste jaren ligt er steeds meer focus op het bestrijden van klimaatverandering. Er wordt gekeken naar alternatieve manieren om energie op te wekken, zoals met zonnepanelen, er wordt steeds meer geïnvesteerd in alternatieve brandstoffen voor voortuigen, zoals waterstof en er wordt steeds meer gedaan om de uitstoot van bedrijven te verminderen. Alles om zo te voorkomen dat de aarde aan het eind van deze eeuw, twee graden is opgewarmd.

Er kan ook gedacht worden aan een veel simpelere oplossing. Vorig jaar kwamen een aantal wetenschappers, waaronder Tom Crowther met een rapport waarin duidelijk werd dat als wij op aarde alle beschikbare ruimte gebruiken om bomen te planten, de opwarming van de aarde kan worden teruggebracht naar het niveau van een eeuw geleden. De bomen zouden in staat zijn om ruim 205 miljard ton CO2 om te zetten in zuurstof. Dat is ruim twee derde van de totale CO2 productie door de mens sinds 1800.  We zouden hiermee veel kostbare tijd kunnen winnen om nieuwe klimaatoplossingen te kunnen ontwikkelen. Er is echter wel veel haast geboden. Volgens Crowther neemt door de opwarming ook de ruimte waar de bomen kunnen leven sterk af. We moeten voorkomen dat het uiteindelijk onmogelijk wordt om nieuw bos aan te planten.

Wil jij nou zelf graag ook meehelpen bij het planten van bomen? Dat kan! Treesforall is een organisatie die zich bezighoudt met het planten van nieuwe bossen over de hele wereld. Ook in Nederland hebben zij al een aantal nieuwe kleine bossen gepland, zoals bijvoorbeeld in de Haarlemmermeer. Via de website van ”Trees for all” kun je al met een eenmalige donatie van 10 euro, 2 nieuwe bomen planten ergens op de wereld. Zo kun je voor relatief weinig geld je steentje bijdragen aan het oplossen van het klimaatprobleem!

Website: https://treesforall.nl/

Bomen, de kortste weg naar een koele aarde2021-04-26T11:22:29+01:00
Ga naar de bovenkant