juli 2019

Bruisende stad, bottom-up of top-down?

2019-07-31T11:25:35+01:00

Bruisende stad, bottom-up of top-down?

Wat maakt nou dat een stad gaat bruisen? Dat is een vraag die steeds vaker bij mij naar boven komt. De ene stad vind ik leuker, dan de andere en dat heeft niet te maken met het aantal mensen of de omvang. Waardoor komt dat dan wel? Ik ben de laatste tijd veel op ontdekkingsreis geweest, zoals naar Placemaking Week Europe en WeMakeTheCity. Het is mij opgevallen dat het gaat om hoe betrokken bewoners zijn en welke initiatieven leven in een gebied. Dit kan zowel bottom-up door de buurtbewoners of top-down door een privaat bedrijf/gemeente. Het draait er om dat er betrokkenheid is en community wordt gevormd. Dit zorgt ervoor dat er iets onverwachts en creatiefs kan bestaan.

Tijdens WeMakeTheCity was ik aanwezig bij “places that matter”. Dit ging over het belang van de creatieve sector en de mogelijkheid om dit te kunnen faciliteren in de stad door bijvoorbeeld festivals een plek te geven. In Amsterdam worden deze plekken steeds verder buiten het centrum geplaatst en in de stad zelf is hier geen ruimte meer voor. Mensen en buurtbewoners klagen over geluidoverlast of willen de drukte niet in de buurt hebben. Dit zorgt er voor dat de stad minder spannend wordt, het onverwachte verdwijnt en een stad wordt netjes. Daarom worden er weer nieuwe initiatieven opgezet.

Er was ook aan iemand gevraagd om te praten over vrijplaatsen in de stad. Dit zijn de krakersbewegingen die achter Ruigoord zitten. Een dorp in Gemeente Amsterdam die is gekraakt. Zij gaf aan dat er juist iets spannends en onverwachts ontstaat zodra het niet meer om geld gaat, maar om de ontplooiing van een persoon op creatief vlak. Opgestelde regels spelen niet een grote rol, het draait juist om normen en waarden.

Dit alles is natuurlijk heel inspirerend en voor een stad zeker een belangrijk onderdeel. Wat een stad zonder onverwachte en creativiteit is dat nog wel een levendige stad. Heeft een stad niet juist plekken nodig waar er ruimte is om te experimenteren? Wat doen we als deze plekken verdwijnen, waar gebeurt dit dan? Ik denk dat er ruimte vrij moet blijven om een onverwachte in de stad te laten ontstaan.

Bruisende stad, bottom-up of top-down?2019-07-31T11:25:35+01:00

Het belang van verlaten plekken

2019-07-26T12:20:26+01:00

Het belang van verlaten plekken

We blijven bouwen en steden uitbreiden, groeien, groter en nog groter. Logisch, want de vraag naar woningen is enorm. Maar moet alles altijd plat wanneer er nieuw gebouwd word? Of ligt er juist een uitdaging in het behouden van de originele omgeving en deze schoonheid mee te nemen in de nieuwe plannen? Ikzelf zie vooral een meerwaarde in deze schoonheid van verlaten plekken en vertel je graag waarom.

Je kent het misschien wel dat je tijdens het wandelen of tijdens een vakantie op een verlaten plek komt. Een kasteel dat er vervallen en verlaten uitziet, een oud pretpark waar al jaren geen gebruik van is gemaakt of misschien zelfs een ziekenhuis waar, nadat het bijvoorbeeld failliet is gegaan, niet meer naar omgekeken is. Waarschijnlijk bekruipt je een nieuwsgierig gevoel en voel je de spanning stijgen, wat zal er binnen te zien zijn? Zal ik een kijkje nemen? Wat zal ik daar aantreffen, welk verhaal word mij verteld als ik door de gangen dwaal? Hebben mensen hun hele hebben en houden achtergelaten of is het gebouw leeg en heeft de natuur het overgenomen?

Het opzoek gaan naar deze verlaten plekken is voor sommige mensen een ware hobby geworden en heeft dus ook een naam gekregen: Urbex (Urban exploring). Urbex is het bezoeken, fotograferen en documenteren van infrastructuur gemaakt door de mens, meestal verlaten gebouwen of niet openbaar toegankelijke locaties. De term werd omstreeks 1990 bedacht door de Canadese explorer Jeff Chapman, ook gekend als Ninjalicious, die met het tijdschrift Infiltration en de website infiltration.org gestart was.

“Laat slechts voetstappen achter, neem slechts foto’s mee”

De meeste explorers zijn er slechts op uit om foto’s en/of video’s te maken van oude gebouwen, zowel van binnen als buiten. Sommigen plaatsen deze vervolgens op een website of beheren een collectie (zoals Henk van Rensbergen). Sommigen beoefenen ‘urban exploring’ vooral voor de opwinding vanwege het gevaarlijke en/of verboden karakter van plekken, bijvoorbeeld het beklimmen van hoge objecten als bruggen en communicatietorens (bron: Wikipedia). Daarnaast komen de ‘urbexlocaties’ ook steeds meer in trek bij fotografen als decor voor fotosessie, zoals bij bijvoorbeeld het Zeefgebouw op het Suikerterrein in Groningen.

Deze verlaten plekken, ademen dus mysterie en geschiedenis en zijn een belangrijk DNA voor een plek. Het heeft een attractiewaarde en is niet maakbaar. De bunkers in de vloeivelden van het Suikerunieterrein in Groningen zijn zo’n voorbeeld van een verlaten plek. Deze plek heeft een verhaal te vertellen door het feit dat het intact gehouden is en de natuur de heft in handen heeft genomen. Het laat je fantaseren over de herkomst en het verhaal en kan je enorm inspireren. Ik denk dus dat we altijd moeten zoeken naar aanknopingspunten om deze plekken te behouden en te combineren met een toekomstige leefomgeving. Het bestaande DNA oftewel de basis en de schoonheid van de plek ligt er al, waarom deze dan niet gebruiken?

Wil je hier meer over zien/lezen? Dan kan ik je de boeken van Henk van Rensbergen aanbevelen.

Het belang van verlaten plekken2019-07-26T12:20:26+01:00