Bruisende stad, bottom-up of top-down?

Wat maakt nou dat een stad gaat bruisen? Dat is een vraag die steeds vaker bij mij naar boven komt. De ene stad vind ik leuker, dan de andere en dat heeft niet te maken met het aantal mensen of de omvang. Waardoor komt dat dan wel? Ik ben de laatste tijd veel op ontdekkingsreis geweest, zoals naar Placemaking Week Europe en WeMakeTheCity. Het is mij opgevallen dat het gaat om hoe betrokken bewoners zijn en welke initiatieven leven in een gebied. Dit kan zowel bottom-up door de buurtbewoners of top-down door een privaat bedrijf/gemeente. Het draait er om dat er betrokkenheid is en community wordt gevormd. Dit zorgt ervoor dat er iets onverwachts en creatiefs kan bestaan.

Tijdens WeMakeTheCity was ik aanwezig bij “places that matter”. Dit ging over het belang van de creatieve sector en de mogelijkheid om dit te kunnen faciliteren in de stad door bijvoorbeeld festivals een plek te geven. In Amsterdam worden deze plekken steeds verder buiten het centrum geplaatst en in de stad zelf is hier geen ruimte meer voor. Mensen en buurtbewoners klagen over geluidoverlast of willen de drukte niet in de buurt hebben. Dit zorgt er voor dat de stad minder spannend wordt, het onverwachte verdwijnt en een stad wordt netjes. Daarom worden er weer nieuwe initiatieven opgezet.

Er was ook aan iemand gevraagd om te praten over vrijplaatsen in de stad. Dit zijn de krakersbewegingen die achter Ruigoord zitten. Een dorp in Gemeente Amsterdam die is gekraakt. Zij gaf aan dat er juist iets spannends en onverwachts ontstaat zodra het niet meer om geld gaat, maar om de ontplooiing van een persoon op creatief vlak. Opgestelde regels spelen niet een grote rol, het draait juist om normen en waarden.

Dit alles is natuurlijk heel inspirerend en voor een stad zeker een belangrijk onderdeel. Wat een stad zonder onverwachte en creativiteit is dat nog wel een levendige stad. Heeft een stad niet juist plekken nodig waar er ruimte is om te experimenteren? Wat doen we als deze plekken verdwijnen, waar gebeurt dit dan? Ik denk dat er ruimte vrij moet blijven om een onverwachte in de stad te laten ontstaan.