‘Urban Heat Island’ Effect

‘Zonder open water en vegetatie kunnen steden niet zweten, en als je niet kunt zweten, raak je oververhit’ (TU Delft, 2018).

Na deze zeer warme week, een hittegolf van 8 dagen(!), is het wel interessant om te kijken wat voor effecten deze warmte eigenlijk heeft op de steden. Zoals iedereen weet is het in de stedelijke gebieden vaak een paar graden warmer dan in de omliggende gebieden. Dit wordt ook wel de ‘Urban Heat Island’ effect (UHI) genoemd. In de winter kan dit verschil tussen de gebieden rond de 3 graden liggen, maar in de zomer kan dit verschil zelfs rond de 7 graden zijn! Dit kan er voor zorgen dat het ’s nachts (bijna) niet afkoelt in steden in de zomer. Er zijn meerdere oorzaken waardoor het UHI effect kan worden veroorzaakt:

  •  Zonlicht wordt in steden meer geabsorbeerd dan in omliggende gebieden door de aanwezigheid van donkere materialen zoals asfalt.
  • Menselijke activiteiten zorgen ervoor dat er warmte vrijkomt, denk aan autoverkeer, fabrieksproductie en airconditioning etc.
  • Er vindt minder verdamping plaats (10 tot 20%) in stedelijke gebieden omdat ze voornamelijk uit verharde oppervlakte bestaan.
  • Er is minder vegetatie in stedelijke gebieden, zoals bomen, planten en ander groen.
  • Gebouwen houden warmte vast, dus als er meer gebouwen zijn dan wordt er meer warmte vastgehouden.

Dat het in stedelijke gebieden warmer is dan in de omliggende gebieden is al reeds bekend. Het werd, echter, eerst toegeschreven door het gebruik van brandstof in de stedelijke omgeving. Later werd bekend dat de absorptie van warmte een belangrijkere rol speelt.

Bron foto:electroverse.net

Is UHI gevaarlijk?

Tijdens de warme periodes, vooral tijdens hittegolven, ontstaat er gevaar voor de gezondheid van kwetsbare groepen. Onder deze groepen vallen kleine kinderen, zieken en ouderen. Ze kunnen last krijgen van onder andere licht tot ernstige hitte-stress, ademhalingsproblemen, benauwdheid, misselijkheid en zelfs aantallen sterfgevallen. Een andere gevolg van de UHI, die niet gevaarlijk is voor de gezondheid, is bijvoorbeeld het afnemen van de arbeidsproductiviteit van de mensen.

Bron foto:land8.com

Oplossingen?

Een natuurlijke oplossing om de steden weer te laten ‘zweten’ kan worden gevonden in het (her)introduceren van planten en open water in stedelijke gebieden. Door de hogere verdamping van water uit vijvers, kanalen of fonteinen gaat de luchttemperatuur naar beneden. Dit kan op twee verschillende manieren: het water kan namelijk zelf de warmte opslaan en door het water te laten verdampen kan er energie worden onttrokken (TU Delft, 2018).  Daarnaast hebben bomen een verkoelend effect. Het zorgt namelijk voor schaduwvorming, maar het absorbeert ook minder warmte in vergelijking met asfalt. Verder zorgen bomen ook voor verdamping van water, wat de temperatuur omlaag kan brengen. Andere maatregelen zijn bijvoorbeeld het aanleggen van groene daktuinen, groene of witte gevels of het gebruik van wegdekken die minder warmte absorberen.

Wat kan jij er tegen doen?

Niet alleen de gemeente kan maatregelen nemen tegen de UHI effect, maar jij ook! Natuurlijk zal er meer groen op straat in de steden moeten komen, maar wat dacht je van de tuinen, daken, balkons en dakterrassen? Iets wat je zelf kan doen is je tuin niet te veel betegelen, maar juist gras laten groeien. Zo kan niet alleen het water makkelijker weg tijdens een hevige waterbui, het absorbeert ook nog eens minder warmte dan de tegels. Daarnaast kan je ook je dak gebruiken om er van alles op te laten groeien. Denk bijvoorbeeld aan kruiden, grassen, bloemen of vetplantjes. Het is natuurlijk wel van belang om te checken of het dak wel geschikt is in verband met het gewicht wat er extra op het dak komt. Als dit je afschrikt (ook vanwege de kosten), is een minder zware en goedkopere variant om potten met groen op het dak te plaatsen. Groen is beter voor het milieu, maar het helpt ook nog eens tegen de UHI, win-win situatie dus!

Bron foto: meergroenzelfdoen.nl

Bronnen:

TU Delft. (2018). Geraadpleegd op 14-08-2020 via https://www.tudelft.nl/2018/citg/hitte-in-de-stad-is-tegen-te-gaan-met-natuurlijke-oplossingen/ Rijksoverheid. (2018) Geraadpleegd op 14-08-2020 via https://www.clo.nl/indicatoren/nl059001-neerslag-extremen